امروز با بیدل (صد و نوزده)

ز برق بی‌نیازی خنده‌ها دارد گلستانش‌

شکست ما تماشا کن‌، مپرس از رنگ پیمانش (ص 761)

شاعر با این «شکست‌»، «پیمان‌شکنی‌» معشوق را در نظر دارد. می‌گوید نیازی نیست تا رنگ پیمان او را بدانی‌، شکست ما خود نشانگر آن است‌. می‌دانیم که در فرهنگ بیدل‌، «رنگ‌» هم با «شکست‌» رابطه دارد. بیدل نظیر این مضمون را در جایی دیگر هم پرورانده است‌:

با شکست زلف‌، نتوان این‌قدر پرداختن‌

رنگ ما هم نسبتی دارد به پیمان شما (ص 15)

q

ناموس وفا زین بیش برداشتن آسان نیست‌

بر رنگ من افکندند خوبان گل پیمانها (ص 21)

q

مروت‌کیشی الفت‌، وفامشتاق بود، امّا

غرور حسن‌، رنگ ما تصوّر کرد پیمان را (ص 89)

در بیت آخر، باید در نظر داشت که «وفامشتاق‌» یک ترکیب است‌، یعنی «مشتاق وفا». در مصراع دوم‌، می‌گوید آن حسن مغرور، پیمان را هم مثل رنگ ما شکستنی تصوّر کرد. این که خود «غرور» را به جای صفت «مغرور» نشانده‌است نیز لطفی دارد و این از کارهایی است که بیدل بسیار می‌کند.

/ 6 نظر / 5 بازدید
مهدی

وبلاگ خيلی جالبی داريد. موفق و شاد باشيد.

sonomono kar

دلم برايت تنگ شده

Enkratic

خواستم نکته ای به توضيحتان بيافزايم .. البته زياده جسارت است که به بزرگواری خودتان می بخشيد .. و آن اينکه بيدل اصرار زيادی به تناسب ( شکست ) و (خنده ) دارد .. شايد آنهم به گفته ی خودش دلايل ازلی دارد ! .. بدين معنی که خنده ی آدمی شاید شکستی است که به گل سرشت انسان می افتد .. نمونه هايش در شعرهايش فراوان است .. مثل همين مصرع که نوشتيد و يا جای ديگری که می گويد : شکست هر چه باشد خنده ی ماست .. يا حق ..

اکبری

سلام باعرض تسلیت ایام رحلت پیامبر بزرگوار اسلام(ص) و شهادت سبط اکبرش امام حسن مجتبی(ع) با آرزوی موفقیت برای شما و همه وبلاگ نویسان هموطن! برای رهایی از عقب ماندگی و فقر در افغانستان چه باید کرد؟ راستی چرا غیر پشتون ها از پشتوان ها فقیرتر و هزاره ها از همه فقیرتر اند؟؟؟ در این دهکده جهانی وظایف وبلاگ نویسان وطن, در قبال فقر و بدبختی مردم جیست؟؟

ADALAR

سلام دلم میخواست میخواندی .... سر زدم نبودی در زدم نگشودی ... انگار ............................همین.