در باب پیامهای یادداشت «در دری در کابل» در همین وبلاگ

حاصل تجربه و شناخت‌شان از وضعیت کابل است. باید بگویم که ما نیز به واقع به همان نتیجه‌ای رسیدیم که ایشان فرموده‌اند و چنین شد که بنا را به جای کارهای پر زرق و برق، بر برنامه‌های آموزشی گذاشتیم که الحمدلله در دفتر کابل شروع شده است. به واقع علاقة اصلی ما نیز همین است و کارهای تبلیغی و رسانه‌ای فقط برای ایجاد سهولت در این زمینه بوده است.

    جناب آرزو نیز به نکتة دقیقی اشاره کرده‌اند، ولی خوب حقیقت این است که اگر بخواهیم کاملا محافظه‌کارانه و با اطمینان از این که هیچ مشکلی در پیش نمی‌آید کار کنیم، اصلاً باید کارهایی از جنس فعالیتهای در دری نکنیم و هر یک برویم و در وزارتی مشغول وظیفه شویم. نوع کاری که ما برگزیده‌ایم طبعاً این عوارض را دارد و ما این را پذیرفته‌ایم. در ایران هم که شروع به کار کردیم از این حرف و سخنان بسیار بود و گذشت زمان بسیار چیزها را برای همه روشن کرد.

دوستی به نام «یک آشنای دیرینه» نظرهایی مطرح کرده‌اند که شاید خوانده باشید. این گونه نظریات برای من بی‌سابقه نیست و من به دلایلی همواره کوشیده‌ام که خود در این موارد سکوت کنم و داوری را به عهدة دیگران بگذارم. زندگی شخصی و کارهای ادبی من نقاط ابهامی ندارد که نیاز به روشن کردن داشته باشد. بسیار کسان شیوة زندگی و طرز معیشت مرا می‌‌دانند و آنان که درنیافته‌اند نیز به مرور زمان خواهند دانست. پس از پاسخگویی به این دسته از نظرها درمی‌گذرم، چون از همان جنس سخنانی است که بارها شنیده‌ام و بارها نیز پاسخش را به روشنی داده‌ام. اما یکی از پیامهای ایشان را که در آن به شخصی دیگر اشاره شده بود، پاک کردم و امیدوارم که از این پس بکوشند که اگر هم اتهامی در کار است، فقط متوجه من باشد و نه دیگری. البته در آن مورد هم اگر به نشانی ایمیل من نامه بنویسند، می‌توانم توضیحات قناعت‌بخشی برایشان بدهم.

     در مورد نظرهای جناب «باختر» باید بگویم که به واقع مخاطب آن نوشته، فارسی‌زبانان ایران بوده‌اند و مطلب نیز ابتدا در یک روزنامه ایرانی چاپ شد. پس استفاده از اصطلاحات خاص فارسی ایران، بدان سبب بوده است. این را باید ابتدا یادآوری می‌کردم، که غفلت شد و سپس در بالای یادداشت توضیحی در این مورد نوشتم. خوب بود که ایشان ابتدا این نکته را می‌پرسیدند و آنگاه به داوری می‌پرداختند.

    جناب عمر پیمان مطمئن باشند که کاسه‌ای در زیر نیم‌کاسه نیست. ما کار را از امروز و دیروز شروع نکرده‌ایم. کارنامه پیشین ما کاملاً روشن است و از این پس نیز همان سلوک را پی می‌گیریم. این که زبان فارسی افغانستان دچار بعضی عوارض و مشکلات است یا نه، در جایهای دیگری به تفصیل بدان پرداخته‌ایم و اینجا مجالش نیست. بالاخره زبان فارسی دری در همه قلمرو خود مشکلات خود را دارد. در ایران هم مشکل دارد. منتها ما بیشتر وظیفه داریم که به وضعیت زبان در کشور خود بپردازیم. آنچه دربارة پیشینه زبان فارسی در افغانستان گفته‌ام بر پایه مستندات تاریخی است و آنچه درباره وضعیت فعلی این زبان می‌گویم نیز بر چشمدیدهای عینی از زبان رایج در میان مردم استوار است. 

    جناب «فهیم گرامی». این که نام مؤسسه ما «در دری» است، ولی ما گاهی دربارة وضعیت زبان کشور خود از نام «فارسی» استفاده می‌کنیم، بسیار طبیعی است. شما فرض کنید که یک مؤسسه فرهنگی تشکیل شود به نام «آریانا». آن وقت افراد آن مؤسسه حق ندارند نام «افغانستان» را به کار برند؟ از این گذشته «مؤسسه در دری» نه یک پژوهشگاه زبان‌شناسی، بلکه یک کانون ادبی و هنری است و در این سالها نیز کارش بر محور ادبیات و هنر بوده است نه صرفاً زبان. اگر ما بعضی از اعضای مؤسسه در کارهای پژوهشی خود به وضعیت زبان پرداخته‌ایم، بیشتر از سر علایق شخصی بوده است. (البته وقتی کار مؤسسه در کابل را شروع کردیم، حس کردیم که در کنار هنر و ادبیات، باید برای بهسازی زبان هم کار کنیم و چنین است که برنامه‌های آموزشی در زمینة نگارش و ویرایش بر سر دست گرفته‌ایم.)

    به هر حال در ارتباط با «دری» و «فارسی» و ترجیح یکی از این دو بر دیگری، من در کتاب «همزبانی و بی‌زبانی» به تفصیل سخن گفته‌ام و اینک مکرر نمی‌کنم. ما حق داریم که زبان خود را دری بنامیم یا فارسی، و در اساس هیچ فرقی میان این دو نام نیست. من، همه کسانی را که بر این باورند که «فارسی زبانی دیگر است و دری زبانی دیگر» دعوت می‌کنم که دست در دست هم دهند و یک جمله، فقط یک جمله بنویسند که در آن هیچ کلمة «فارسی» نباشد و همه کلمات «دری» باشد. یا برعکس، جمله‌ای «فارسی» بنویسند که هیچ کلمه «دری» نداشته باشد. نمی‌گویم یک کتاب یا مقاله بنویسند. فقط یک جمله ساده با هفت هشت کلمه خالص دری بنویسند. موضوع آن هم در اختیار خودشان. اگر چنین جمله‌ای نوشتند، من البته با جرأت از نظر خویش برمی‌گردم.

/ 28 نظر / 19 بازدید
نمایش نظرات قبلی
خلیل الله افضلی

معتقدم که استاد کاظمی نباید وقت ارزشمند خود را صرف این بدیهیات کنند. حال و روز کاظمی و کاظمی‌ها در ایران بر دوستان و آشنایان روشن است. تغییر دیدگاه افرادی کم معلومات پیرامون زبان که جز تهمت زدن و افترا بستن کاری ندارند آسوده نیست. بگذارید در جهل مرکب خویش خوش باشند.

راوی

سلام بزرگ وار ادعای شاعری ندارم اما به شعر علاقه مندم چند شعر دارم خوش حال می شوم اگر در موردشان مرا راهنمایی کنید[گل]

جواد

سلام آقاي كاظمي آمدنت را در وبلاگم جستجو مي كنم اشعار لكنده ما را هم دريابيد !!

باختر

آقای کاظمی! نخست سلام تقدیم تان باد! ثانیا، هدف نهایی تان از هیچکسی پوشیده نیست. ضرور هم نیست که داستانی بتراشید. ‌ شما مقاله یی می نویسید برای هموطنان افغان تان. وقتی از شما پرسیده میشود که چرا اینقدر ا‎‎صطلاحات فارسی ایران را به کار برده اید، پاسخ میدهید که مقاله را برای یک نشریه ی ایرانی نوشته بودید. وقتی میپرسم، پس چرا سر و کله ی مقاله ی تان در یک ویب سایت افغانی هم دیده میشود، میگویید شما از آن بیخبرید. طفره رفتن از این بیشتر نمیشود. کامگار باشید. باختر baakhtar@yahoo.com

سیدحسن مبارز

هر که در او نیست از این عشق رنگ نزد خدا نیست بجز چوب و سنگ مولوی

محمدکاظم کاظمی

من دوستی دارم به نام «Google» که وقتی عبارت «در دری در کابل روزنامه کیهان» را جست‌وجو می‌دهم در اولین سطر، تاریخ 9 قوس امسال یعنی حدود چهل روز پیش را نشان می‌دهد. دوست دیگرم وبلاگم است که روشن می‌دارد همان مطلب در تاریخ 9 جدی امسال یعنی یک ماه بعد از آن، در وبلاگ درج شده است. دوست دیگر من سایت کابل نات است که وقتی مطلبم را در آن می‌یابم، در پایین آن، تاریخ جدی امسال درج شده است. می بینید که این دوستان خوب، چه راحتی مشکل آدم را حل می‌کنند. اگر جناب باختر هم به این دوستان مراجعه کنند، زحمت من برای «داستان‌تراشی» و «طفره رفتن» کم می‌شود و می‌توانم به جای این کارهای ناپسند، به ویراستاری‌هایم برسم. اگر در استفاده از گوگل مشکلی داشتند، من در خدمت هستم، چون این قدر اطلاعات کامپیوتری دارم.

جواد

آقاي كاظمي ! ممنون از آمدنتان و چه كنم كه آمدنتان رد پايي نداشت ممنون مي شم در مورد نوشته هاي من هم يك نظر بديد البته يك نظر ( كه حداقل لطف كنيد يك نظر بدهيد !!!) متشكرم

عظیم ابراهیمی

سلام جناب آقای کاظمی دفتر روزنه تان رااگر اشتباه نکنم میخوا م در تهران گیر نیاوردم اگر امکان داره راهنمای نماید http://azim.webphoto.ir/

رضا ساريخاني

سلام آقاي كاظمي به شعراي غريب هم سري بزنيد خوشحال ميشم نظرتون رو در مورد كارهام بدونم ياحق