امروز با بیدل (صد و هفده)

جوانی سوخت، پیری چند بنشاند به مهتابش؟

نبرد این شعله را خوابی که خاکستر زند آبش (ص 752)

مصراع دوم را دو گونه می‌توان معنی کرد.

1. این شعله به خواب نرفته است (خاموش نشده است) تا به خاکستر بکشد.

2. این شعله آن چنان خوابی نرفته است که با این آب‌زدن‌ها بیدار شود. یعنی کار از بیدارشدن گذشته است.

این معنی دوم پذیرفتنی‌تر به نظر می‌رسد. تنها مشکل آن این است که آب، در عمل شعله را خاموش می‌کند در حالی که آب به روی زدن، موجب بیدارشدن طرف می‌شود. البته این را نوعی متناقض‌نمایی می‌توان دانست.

به هر حال، در اینجا آتش نشانة جوانی و خاکستر نشانة پیری است. بیدل در جاهای دیگر هم این نمادسازی را کرده است، از جمله در قصیدة «سواد اعظم» خویش:

عاقبت شام جوانی صبح پیری می‌شود

ابتدای هرچه دود است، انتها خاکستر است

/ 8 نظر / 314 بازدید
jawan

دوست گرانقدر سلام : به صفحه جنبش انقلابی جوانان علامیه ۸ مارس مطالعه نماید موفق و کامــیاب باشــــــــید.

دوست

استاد بزرگوار سلام! اندازه فونت خيلی کوچک است. چشم را اذيت می کند. بدرود.

فقیرترین

شعله زار دل من در تب زيبا غم او می سوزد/ای خوش آن لحظه که اين سوز جنون ساز به جانم برسد... اگر وقت کرديد به ما هم سر بزنيد استاد.يا حق

ali

سلام جناب آقاي كاظمي آشنا شدن با نوشته هاي شما باعث افتخار بنده است.

کورش

برادر گرامی جناب آقای کاظمی سلام اولا چرا اشعار جدید خود را در وبلاگ نمی آورید تا ما هم فیض ببریم ثانیا اگر با این همه مشغله وقتی پیدا کردید به وبلاگ من سر بزنید متشکرم

هموطن

استاد سلام مانده نباشید اینکه برای فرهنگ این سرزمین پر افتخار بی خوابی میکشید من جوان دانشجوی افغانی را به تحرک وا میدارد.راستی استاد من احساس می کنم اگر حافظ حافظه ای ایرانی است و به زعم بنده حافظ همدرد وسنگ صبور طبع ایرانی است بیدل ومولانا حافظه وحافظ روح ملت ماست اما متاسفانه نسل جدید ما بیدل را نمی فهمد و نمی شناسد. موفق باشید

ن.ن

سلام استاد امیدوارم علاقه مندان شعر را هم راهنمایی کنید که قواعد و فنون شعری را نمیداند، راستی وزن شعر را چگونه تشخیص میدهید؟

محمدکاظم کاظمی

«دوست» گرامی. اين فونت با شماره بزرگ‌تر از اين خيلی زشت می‌شود. گويا دقت صفحه شما بسيار بالاست که فونت‌ها را ريز نشان می‌دهد. اگر دقت مونيتور شما روی ۱۰۲۴ در ۷۶۸ تنظيم شده است آن را به ۸۰۰ در ۶۰۰ تبديل کنيد. آنگاه همه نوشته‌ها بزرگ می‌شود.