محمدكاظم كاظمي

این روزگار عجب شاعرکش شده است و مدتی است کسانی را دستچین می‌کند که گمان به مرگشان نمی‌رود. این‌بار نوبت محمدرضا آغاسی بود، شاعر مردمی و دلسوخته که در بعضی از حلقات فرهنگی‌، معروف‌ترین شاعر روزگار خود به شمار می‌رفت‌.

محمدرضا آغاسی در اوایل دهة هفتاد کم‌کم پای به جلسات شعر گذاشت و با حوزة هنری همکاری می‌کرد. در آن سالها، حضورش در جلسات شعر چندان تأثیری در کسی بر نمی‌انگیخت و شاید هیچ‌کس گمان نمی‌کرد که او چند سال بعد از همه کسانی که به شعرش کم‌اعتنایی می‌کردند نام‌آورتر شود. ولی او کم‌کم راه خویش را یافت و در مسیری گام نهاد که به راستی در آن استعداد داشت‌. او تلفیقی ایجاد کرد میان شعر نوگرای نسل انقلاب و شعر مردم‌گرای محافل و حلقات مذهبی‌. به همین لحاظ، ناگهان جهشی چشمگیر در کارش دیده شد.

حدود ده‌سال پیش بود که شبی برای شعرخوانی در «مهدیة» مشهد دعوت شده بودیم و دل‌نگران بودیم که در این مرکز بزرگ مذهبی که غالباً پسند مردمی در آن حاکم است‌، چه بخوانیم‌. از قضا آن روزها آغاسی در مشهد بود و مهمان ما; و با هم به آن محفل رفتیم‌. او که در آن سالها برای مردم چهره‌ای ناآشنا بود، با خواندن شعر «شیعه‌نامه‌» شوری در محفل انگیخت که به‌راستی برایم فراموش‌نشدنی است‌. مردمی که با یک گرایش بسیار سنتی در شعر مذهبی عادت کرده‌بودند و کمال شعر در نظر آنان آثار حسان و مؤید و خسرو و دیگر شاعران مذهبی‌سرا بود، اینک با نوعی دیگر از شعر روبه‌رو می‌شدند که هم به فهم آنان نزدیک بود و هم حرفهای تازه‌ای داشت‌.

به همین گونه‌، چه بسا که در محافل و مجالس مختلف در آن سالها، آغاسی این شور را برانگیخته باشد، چون دو سه سال بعد، او دیگر شاعر بی‌رقیب این محافل مردمی بود، به‌ویژه که در دل بسیجیان دلبسته به جنگ و جبهه نیز جایی یافته‌بود.

هنوز از آن وقت بسیار نگذشته بود که در حوزة هنری مشهد برایش جلسة ویژة شعرخوانی گذاشتند و جلسة شعرخوانی برای یک نفر، اتفاق نادری بود که می‌افتاد. سالن بزرگ حوزة هنری مشهد را هیچ‌گاه چنان پرازدحام ندیده‌بودیم و هیچ‌گاه ندیده‌بودیم که با ورود شاعری به محفل‌، همة مستمعان یکپارچه از جای بلندشوند.

چند سال بعد، آغاسی را در فرودگاه یزد دیدیم‌. حال و احوال کردیم و پرسش‌، که در یزد چه می‌کند. گفت دیشب در زاهدان جلسه داشتم‌. آمدم به یزد و حالا باید به تهران بروم که از آنجا به رشت پرواز دارم‌. این برای ما که روزگار گمنامی این شاعر را دیده بودیم‌، بسی شگفت می‌نمود.

ولی قضیه آن‌قدرها هم جای شگفتی نداشت‌. آغاسی دقیقاً توانسته‌بود نبض مخاطبان را در دست بگیرد و دریابد که این نبض‌، با چگونه شعری بهتر می‌جهد. از این گذشته‌، او صدای خوبی داشت و سیمایی جذاب و در مجلس‌داری و رعایت حال و مقام در شعرخوانی‌، بسی توانا بود.

با این‌همه‌، حتی در اوج شهرت نیز او را پرادّعا و متکبر نیافتیم‌. همان آغاسی فروتن و صمیمی اوایل دهة هفتاد بود، با همان چهرة متبسّم و متواضع‌.

اما این گرایش مردمگرایانة آغاسی مایة تنزّل شعر و پسند مخاطبان شده بود؟ به گمان من چنین نیست‌، هرچند شاید کسانی براین باور باشند. آغاسی به واقع پسند مخاطبان شعر مذهبی را ارتقا بخشید و از منقبت‌سرایی سنتی به سمت نوعی شعر جدیدتر کشاند. مسلماً در محافلی که آغاسی شعر می‌خواند، کسی «گنجشک و جبرئیل‌» مرحوم حسن حسینی را نمی‌خواند، ولی این مردم را می‌شد بدین ترتیب‌، حداقل با شعرهای مذهبی قادر طهماسبی‌، علی‌رضا قزوه‌، زکریا اخلاقی و دیگران آشنا کرد و آشتی داد.

از سوی دیگر وجود آغاسی و امثال او، توانست بر دیدگاه بسیاری از مردمی که با شعر انس و الفتی نداشتند و شاعران را موجوداتی خیالپرداز و دور از مردم می‌دانستند، تأثیر بگذارد و ذهن آنان را بیشتر به شعر و شاعران معطوف دارد. این خود یک گام به سمت جلو است‌.

q

باری‌، این شاعر دلسوخته و مردمی‌، پس از یک زندگی کوتاه اما پر فراز و فرود، سه‌شنبه سوم خرداد 1384 براثر بیماری قلبی در در تهران درگذشت و جمع عظیم دوستداران خودش را متأثر و سوگوار ساخت‌. خدایش بیامرزاد.

q

مثنوی زیر، یکی از شعرهای اوست که باری برای مهاجران افغانستان سروده بود. این شعر، بهترین سرودة او نیست‌، ولی برای من‌، شعری است عزیز و خاطره‌برانگیز. او این شعر را دوم اسفند 1370 در شب شعری در جمع مهاجران افغانستان در تهران خواند.

دست بر دست منه‌، ای پسرم‌!

که تو را خوانَد تیغ و سپرم‌

گرچه پوزار تو از آبله است‌

خیز! دشمن ز پی قافله است‌

تیغ برگیر که جنگ است آری‌

فرصت زمزمه تنگ است آری‌

یاد کن از شب ظلمانی پیش‌

شبح بی‌سر و سامانی خویش‌

شب بی‌خوابی و چشمان سحر

شب بی‌تابی و آغاز سفر

ثور در سنبله‌، جوزا در حوت‌

مزرع سبز فلک چون برهوت‌

ابر از خون چو خزان رنگین شد

آسمان بر سر ما سنگین شد

آسمان گفت مه آلودتر است‌

پس از این‌، زمزمه محدودتر است‌

هر طرف چوبة داری دیدیم‌

هر نفس کُشتة یاری دیدیم‌

سفرة قوم شکباره شدیم‌

ز وطن یک‌شبه آواره شدیم‌

ماتم بی‌پدری پیدا شد

غربت و درد به دری پیدا شد

ابر هر مرحله خون می‌بارید

به بیابان جنون می‌بارید

یاد کن از عطش بلخ و هرات‌

که چسان خون شد چون شطّ فرات‌

یاد کن از سفری دور و دراز

غربت و خستگی و دست نیاز

دست‌ِ پر آبله از رنج زیاد

سفرة خالی غربت در باد

زخم صحرای خموشی بر دوش‌

کیسة خانه‌به‌دوشی بر دوش‌

این همه خانه‌به‌دوشی ننگ است‌

بشتابیم که فرصت تنگ است‌

زندگی بر سر دیوار خوش است‌

مرگ در عرصة پیکار خوش است‌

نفس‌ِ صبح‌ِ بهاری با ماست‌

سحر قافله‌داری با ماست‌

پی اسباب سفر می‌گردیم‌

به وطن یک شبه برمی‌گردیم‌

مادر! این عهد به خون می‌بندیم‌

به سر قافله می‌پیوندیم‌

این سفر سر به جنون بگذاریم‌

پای در آتش و خون بگذاریم‌

خصم این مرحله ناکام افتد

طشت رسوایی‌اش از بام افتد

طبل توخالی را، درهم کوب‌

دیو پوشالی را، درهم کوب‌

دل قوی دار که شب خواهد رفت‌

به نی انداز عرب خواهد رفت‌

+ لیلا صراحت روشنی درگذشت

مهربانی‌ها ()

لینک

+ حسین منزوی درگذشت

خبر درگذشت غزلسرای بزرگ زبان فارسی حسین منزوی همه را غافلگیر کرد. من نیز در این مجال اندک، فقط می‌توانم دو غزل از آن روانشاد را با یادی نیکو از او، در اینجا بنگارم.

 

شتک زده‌است به خورشید، خون‌ِ بسیاران‌

بر آسمان که شنیده‌است از زمین باران‌؟

هرآنچه هست‌، به جز کُند و بند، خواهدسوخت‌

ز آتشی که گرفته‌است در گرفتاران‌

ز شعر و زمزمه‌، شوری چنان نمی‌شنوند

که رطل‌های گران‌تر کشند میخواران‌

دریده‌شد گلوی نی‌زنان عشق‌نواز

به نیزه‌ها که بریدندشان ز نیزاران‌

زُباله‌های بلا می‌برند جوی به جوی‌

مگو که آینة جاری‌اند جوباران‌

نسیم نیست‌، نه‌! بیم است‌، بیم‌ِ دار شدن‌

که لرزه می‌فکند بر تن سپیداران‌

q

سراب امن و امان است این‌، نه امن و امان‌

که ره زده‌است فریبش به باورِ یاران‌

کجا به سنگرس دیو و سنگبارانش‌

در آبگینه حصاری شوند هشیاران‌؟

چو چاه‌ِ ریخته آوار می‌شوم بر خویش‌

که شب رسیده و ویران‌ترند بیماران‌

زبان به رقص درآورده چندش‌آور و سرخ‌

پُر است چنبرِ کابوس‌هایم از ماران‌

برای من سخن از «من‌» مگو به دلجویی‌

مگیر آینه در پیش خویش بیزاران‌

q

اگرچه عشق‌ِ تو باری است بردنی‌، امّا

به غبطه می‌نگرم در صف سبکباران‌

 

 

 

 

خیال خام پلنگ من به سوی ماه جهیدن بود

. . . و ماه را ز بلندایش به روی خاک کشیدن بود

پلنگ من ـ دل مغرورم ـ پرید و پنجه به خالی زد

که عشق ـ ماه بلند من ـ ورای دست‌رسیدن بود

q

گل شکفته‌! خدا حافظ، اگرچه لحظة دیدارت‌

شروع وسوسه‌ای در من به نام دیدن و چیدن بود

من و تو آن دو خطیم آری‌، موازیان‌ِ به‌ناچاری‌

که هر دو باورمان زآغاز، به یکدگر نرسیدن بود

اگرچه هیچ گل مرده دوباره زنده نشد، امّا

بهار در گل شیپوری مدام گرم دمیدن بود

شراب خواستم و عمرم شرنگ ریخت به کام من‌

فریبکار دغل‌پیشه بهانه‌اش نشنیدن بود

q

چه سرنوشت غم‌انگیزی که کرم کوچک ابریشم‌

 

 

 

تمام عمر قفس می‌بافت ولی به فکر پریدن بود

 

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٩:٢٠ ‎ق.ظ ; شنبه ۱٩ اردیبهشت ۱۳۸۳

کلمات کلیدی: شاعران فارسی و درگذشتگان

مهربانی‌ها ()

لینک

+ یادی از حسن حسینی و آثار او

سیدحسن حسینی‌، در سال 1335 در مشهد به دنیا آمد و جوانی را نیز در همین شهر گذراند و پس از آن‌، مقیم تهران شد.(۱) او از کسانی بود که در سالهای پیروزی انقلاب اسلامی به میدان آمد و همانند دیگر جوانان آن سالها، هوادار پرشور انقلاب بود و یکی از بنیان‌گذاران جریان شعر انقلاب در میان جوانان‌.

این جوانان‌، در همان سالهای اول پس از پیروزی‌، مرکزی برای فعالیتهای ادبی و هنری خویش تأسیس کردند به نام «حوزة اندیشه و هنر اسلامی‌» که بعداً زیر پوشش سازمان تبلیغات اسلامی قرار گرفت و به «حوزة هنری سازمان تبلیغات اسلامی‌» تغییر نام یافت و در عمل به «حوزة هنری‌» مشهور شد.

حوزة هنری تا سالها، مهم‌ترین کانون تجمع شاعران و هنرمندان نسل انقلاب بود و از مؤثرترین و پربارترین مراکز این گونه فعالیتها تا سالهای بعد، به‌گونه‌ای که بیشتر هنرمندان جوان و تأثیرگذار ایران از این مرکز برخاستند. حسن حسینی و قیصر امین‌پور در عمل پیشگامان شعر در حوزة هنری بودند و بسیاری از شاعران جوان‌تر، در پرورش خویش‌، مستقیم یا غیرمستقیم متأثر از این دو بوده‌اند. از این میان‌، می‌توان به شادروان سلمان هراتی‌، علی‌رضا قزوه‌، سهیل محمودی‌، عبدالجبار کاکایی‌، محمدرضا محمدی نیکو و افشین علا اشاره کرد که بعدها صاحب نام و نشانی شدند، و البته سلمان هراتی در اوج شهرت خویش‌، درگذشت‌.

در همین سالها بود که حسن حسینی‌، مجموعه شعر «همصدا با حلق اسماعیل‌» (۱363) و مجموعه نثرهای شاعرانة کوتاه «براده‌ها» را چاپ کرد و البته آثار او علاوه بر این‌، در جنگهای سوره بچه‌های مسجد هم چاپ شد که او خود یکی از دست‌اندرکاران این مجموعة مفید «سوره بچه‌های مسجد» بود که انتشار آن تا جنگ چهاردهم ادامه یافت‌.

حسینی در این مدت‌، بر زبان عربی تسلطی کامل یافت و یکی از برکات آن‌، ترجمة کتاب «حمام روح‌» از جبران خلیل جبران بود.

در زمستان 1367 بنا بر یک سلسله اختلاف سلیقه‌ها و اختلافهای اداری‌، حسن حسینی‌، محسن مخملباف‌، فریدون عموزاده خلیلی و هواداران آنها از حوزه بیرون رفتند و در مراکز دیگری مشغول کار شدند، همچون مگر نشریة «کیهان فرهنگی‌» که حسینی تا مدتی در آن قلم می‌زد و در همین دوران بود که کتاب «بیدل‌، سپهری‌، سبک هندی‌» او منتشر شد و هم‌چنان شعر معروف طنزآمیز «نوشداروی طرح ژنریک‌» در کیهان فرهنگی به چاپ رسید.

در سال 1368 حسینی و قیصر مشترکاً حائز مقام اول جایزة ادبی نمایوشیج شدند که از سوی «مؤسسة فرهنگی گسترش هنر» شکل یافته بود.

از آن پس‌، حسینی بیشتر چهره‌ای دانشگاهی بود و در مراکز فرهنگی و مطبوعاتی دیگر، کمتر ظاهر می‌شد، او و قیصر امین‌پور، با ادامة تحصیلات خویش‌، به رتبة دکتری ادبیات دست یافتند در دانشگاههای مختلف به تدریس پرداختند.

کناره‌گیری حسن حسینی از مطبوعات و مجامع و مجالس ادبی ایران‌، جامعة ادبی فارسی‌زبان را کمابیش از تألیفات تازة او محروم کرد و در این سالها، فقط کتاب «گنجشک و جبرئیل‌» او را دیدیم که به‌راستی حادثه‌ای بود در شعر نو بعد از انقلاب‌، به‌ویژه در گرایش مذهبی آن‌، که این کتاب در سال 1371 چاپ شد.

q

و این انزوای خودخواسته ادامه یافت تا سالهای اخیر، که گاه با خبرهایی دربارة بیماری او می‌شنیدیم و البته چندان جدی نمی‌گرفتیم و این بیماری‌، جدیت خود را بالاخره در چند روز پیش نشان داد و چه نشان‌دادن اندوهباری‌!

امیدوارم با این نوشتة شکسته بسته که بیشتر به مدد حافظه بوده است‌، توانسته باشم گوشه‌ای از فعالیتهای ادبی این شاعر گرانقدر چند دهة اخیر زبان فارسی را نمایانده باشم‌.

و نوشته را پایان می‌دهم با شعرهایی که از حسن حسینی در کتاب «شعر پارسی‌» نقل کرده‌بودم‌.

 

راز رشید

به گونة ماه‌

نامت زبانزد آسمان‌ها بود

و پیمان برادری‌ات‌

با جبل نور

چون آیه‌های جهاد

محکم‌

 

تو آن راز رشیدی‌

که روزی فرات‌

بر لبت آورد

و ساعتی بعد

در باران متواتر پولاد

بریده‌بریده‌

افشا شدی‌

و باد

تو را با مشام خیمه‌گاه‌

در میان نهاد

و انتظار در بهت کودکانة حرم‌

طولانی شد

تو آن راز رشیدی‌

که روزی فرات‌

بر لبت آورد

و کنار درک تو

کوه از کمر شکست‌

 

 

 

الف‌، لام‌، میم‌

به آینده‌

اشارتی روشن بود

آن سیل زخمدار اسارت‌

که در بستری برهنه‌

می‌رفت‌

و پیشاپیش‌

جرس آفتاب‌

خسارت انسان را

ذرّه ذرّه می‌نواخت‌

 

بر چکاد چوب و آهن‌

تو آن ترنّم لاریبی‌

که تازیانة تحریف‌

هرگز به گرد صراحتت نمی‌رسد

اینک قاریان قبیله من‌

تارهای صوتی خود را

به روایت تو

شانه می‌زنند

ای معلّم سوم‌!

و چه فصیح می‌دانند

تاریخ حماسه‌های بلیغ‌

از آوردن یک سوره‌

ـ مثل نگاه تو ـ

تا حشر عاجز است‌...

 

نه‌، هرگز

بر گلوی مبین تو

انکار خنجر و زوبین‌

خدشه‌ای وارد نکرد

هنوز رسا و بلندی‌: الف‌

  لام‌

میم‌...

 

 

 

 چند رباعی 

هرچند که از آینه بیرنگ‌تر است‌،

از خاطر غنچه‌ها دلم تنگ‌تر است‌

بشکن دل بی‌نوای ما را، ای عشق‌!

این ساز، شکسته‌اش خوش‌آهنگ‌تر است‌

 

 

کس چون تو طریق پاکبازی نگرفت‌

با زخم نشان سرفرازی نگرفت‌

زین پیش‌، دلاورا! کسی چون تو شگفت‌

حیثیت مرگ را به بازی نگرفت‌

 

 

ای دست تو سازندة دل‌های بزرگ‌

ای عشق‌، نوازندة دل‌های بزرگ‌

من منتظرم تو را که تشریف غمت‌

داغی است برازنده دل‌های بزرگ‌

 

 

در پردة سوز و ساز هم می‌خندیم‌

با داغ درون‌گداز هم می‌خندیم‌

چون لالة نوشکفته‌ای در باران‌

از گریه پُریم و باز هم می‌خندیم‌

 

۱. در مورد محل تولد مرحوم حسینی دوست شاعر جناب وحید امیری بر روی یادداشت ۱۷ فروردین من پیامی گذاشته و سخن مرا تصحیح کرده‌اند. می‌توانید به آنجا مراجعه کنید.

 

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٧:٥۱ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱۳ فروردین ۱۳۸۳

کلمات کلیدی: شاعران فارسی و درگذشتگان

مهربانی‌ها ()

لینک

+ این ساز، شکسته‌اش خوش‌آهنگ‌تر است...

حسن حسینی شاعر بزرگ معاصر درگذشت.

می‌دانم این خبر برای بسیاری از شما تکان‌دهنده است. برای من نیز بود. ولی باید ناباورانه باورش کرد.

من به یاری خدا در یادداشتی دیگر به تفصیل از حسن حسینی و شعر و آثار او سخن خواهم‌گفت. در این مجال دریغم آمد که اندوهم را با شما تقسیم نکنم. فقط یک رباعی او را نقل می‌کنم

هرچند که از آینه بیرنگ‌تر است

از خاطر غنچه‌ها دلم تنگ‌تر است

بشکن دل بینوای ما را، ای عشق!

این ساز، شکسته‌اش خوش‌آهنگ‌تر است.

 

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٥:۳٤ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٩ فروردین ۱۳۸۳

کلمات کلیدی: درگذشتگان

مهربانی‌ها ()

لینک

+ سمند صاعقه زین کن، سواره باید رفت

نصرالله مردانی شاعر معاصر فارسی درگذشت.

او از شاعران پیشکسوت در جریان انقلاب اسلامی بود و از شاعران مطرح در اوایل دهه شصت. او شاعری صاحب‌سبک بود و بسیاری از جوانان آن سالها متأثر از او و سبک او بودند.

اثر مشهور او، مجموعه شعر خون‌نامه خاک است با غزلهایی که بسیاری از آنها در حافظه کسانی که با شعر این دهه سر و کار داشته‌اند رسوب کرده‌است. سمند صاعقه زین کن، سواره باید رفت؛ از خوان خون گذشتند صبح ظفر، سواران؛ صدای سم سمند سپیده می‌آید و شوق گل دوش چنان برد ز سر هوش نسیم از غزلهای معروف مردانی هستند.

او از چندی پیش، به بیماری لاعلاج سرطان دچار بود و بالاخره این بیماری کار خود را کرد. مردانی را که دیگر امیدی به زندگی‌اش نبود، چند روز پیش به کربلا بردند تا همان گونه که آرزو داشت، واپسین نفسهایش را در جوار مزار سیدالشهدا بکشد. پیکر او امروز از مقابل تالار وحدت تشییع می‌شود و برای دفن به زادگاهش کازرون برده خواهدشد.

شعر مردانی، عرصة اظهارنظرهای متفاوت و حتی گاه متضاد بود. جمعی او را پدر شعر انقلاب می‌شمردند و جمعی دیگر آثار او را از جهات مختلفی قابل نقد می‌دانستند. قیصر امین پور در همان سالها نقد مفصلی بر کتاب «قیام نور» نصرالله مردانی نوشت و در آن با دقت، حوصله و انصاف تمام جوانب مختلف شعر او را بررسی کرد. این نقد در جنگ هفتم سوره چاپ شد و به گمان من یکی از بهترین نقدهایی است که در این چند دهه دربارة یک تن از شاعران انقلاب نوشته شده است. این نقد علاوه بر این که جایگاه راستین شعر مردانی را مشخص کرد، برای بسیاری از نقدنویسان جوان نیز راهنما و کارگشا بود، از جمله برای صاحب این قلم.

من نیز در جلد سوم کتاب روزنه یک شعر از شادروان نصرالله مردانی را نقد کردم که متأسفانه متن تایپی‌اش را ندارم تا در اینجا درج کنم.

باری، درگذشت نصرالله مردانی را به همه دوستداران شعرش تسلیت می‌گویم، به ویژه شاعرانی که خواسته یا ناخواسته در مقاطعی از زمان، از شعرش متأثر بوده‌اند.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٧:٥٢ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ٢۱ اسفند ۱۳۸٢

کلمات کلیدی: درگذشتگان

مهربانی‌ها ()

لینک

+ شیخ عبدالله

شیخ عبدالله فوت کرد. شاید بگویید کدام شیخ‌عبدالله‌. حق دارید اگر او را نشناسید. از روحانیون متنفذ و صاحب دم و دستگاه نبود. پیرمردی نورانی بود در حرم امام رضا که کارش خواندن قرآن و زیارتنامه بود. معنویت خاصی داشت‌. بسیاری از زائران دوست داشتند زیارتنامه‌شان را او بخواند. من تا چند سال پیش که با اتوبوس رفت و آمد می‌کردم گاه پیرمردی خمیده‌پشت و نورانی را می‌دیدم که با وجود کهولت‌، عصازنان سوار می‌شد و بعدها فهمیدم هم‌او شیخ‌عبدالله معروفی است که از اطراف و اکناف عالم از او تقاضای استخاره می‌کنند. و او با اتوبوس خط 85 نیمه پیاده و نیمه سواره به جایگاه هرروزه‌اش در حرم می‌رفت‌، جایگاهی که تا روز آخر آن را رها نکرد.

استخاره‌هایش مشهور بود و به قول معروف ردخور نداشت‌. دوستان و آشنایان از امریکا و کانادا و دیگر کشورهای غربی تلفن می‌زدند و استخاره طلب می‌کردند. همه نیز به او اعتقاد داشتند.

دیروز هنگام افطار در کمال آرامش جان سپرد. وصیت کرده‌بود که برای تشییع جنازه‌اش کسی را خبر نکنند و مجلس فاتحه هم برایش نگیرند. هم‌چنین وصیت کرده‌بود که جنازه‌اش را در حرم امام رضا طواف ندهند و یکراست در بهشت رضای مشهد (گورستان عموم مردم‌) دفن کنند. این در حالی بود که او در صحن حرم آرامگاهی آماده داشت‌، از آن آرامگاههایی که پولدارها و متنفذین شهر به قیمتهای گزاف آنها را می‌خرند تا شاید از برکت مجاورت با امام رضا از گناهانشان کاسته شود.

این وصیتهای او، مرا به یاد وصیت میرزا جواد آقا تهرانی روحانی معروف خراسانی انداخت که او نیز با کمال شهرت و آوازه‌ای که در کل کشور داشت‌، چنین مراسم ترحیم زاهدانه‌ای را از بازماندگانش طلب کرده‌بود.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ۱۱:٤٠ ‎ق.ظ ; شنبه ۱ آذر ۱۳۸٢

کلمات کلیدی: درگذشتگان

مهربانی‌ها ()

لینک

+ چه آسان می‌ستانی ای مرگ...

چه سخت است که آدم آورندة خبرهای بد باشد، آن هم در این روزگاری که این گونه خبرها بسیار است‌. باری‌، آنچه دیروز از آن باخبر شدم و اکنون به اطلاع جامعة فرهنگی کشور می‌رسانم‌، درگذشت یکی از بزرگ رباب‌نوازان کشور است‌، غلام محمد عطایی‌.
نمی‌توانم به درستی شرح دهم که از دست دادن چنین کسی در وضعیت گسست فرهنگی امروز ما، چه ضایعه‌ای است‌. فقط می‌توانم گفت که درست در لحظه‌ای که از تاریکی مطلق به سوی روشنی در حرکتیم‌، یکی یکی شمعها از میان برداشته می‌شوند. پریروز استاد پیرزاد، دیروز عبدالمجید ایشچی‌، امروز غلام‌محمد عطایی فردا نمی‌دانم چه کسی‌. و هر سه به بیماری قلبی‌.
دوست عزیز ما بصیراحمد حسین‌زاده که این خبر را داد، قرار است در همین یکی دو روز، مطلبی دربارة زنده‌یاد عطایی بنویسد. من تا آن وقت‌، برشی کوتاه از زندگینامة او را درج می‌کنم که باری در گفت‌وگویی با فصلنامة در دری گفته بود و در شمارة نهم این فصلنامه چاپ شد.

«من در سال 1327 هجری شمسی در شهر هنرپرور هرات زاده شدم‌. اول بار پیش کریم خوشنواز رباب نواختن را شروع کردم و پس از شش هفت ماهی که دستم با تار آشنا شد، به کابل رفتم‌. از 1342 نواختن رباب را نزد مرحوم استاد محمدعمر به طور جدّی آغاز کردم‌. همچنان از سایر هنرمندانی که حضور داشتند، بهره‌های بسیار زیادی گرفتم‌.
^در سال 44 مرحوم استاد محمدعمر مرا به رادیو افغانستان برد که نغمه‌ای را ثبت کردم‌. در دورة خدمت عسکری‌، من سرگروپ گروه هنری عمارتخانه بودم که «پیام صلح‌» نام داشت‌. در سال 1362 رسماً با رادیو و تلویزیون قرارداد همکاری بستم و تا چند سال قبل‌، در آن‌جا کار می‌کردم‌.
تا روزی که در افغانستان تلاش‌های هنری تحمّل می‌شد و رادیو و تلویزیون به هنرمندان ضرورت داشت و آوازخوانان با نوازندگان‌، در کنار هم می‌خواندند و می‌نواختند، من هم در همان‌جا بودم‌. بعد از آن که مجاهدین به افغانستان تشریف آوردند، حدود شش ماه دیگر را من همان‌جا بودم و بعد، راهی دیار آوارگی شدم‌. همیشه سروکارم با موسیقی بوده است‌. هیچ وقت آن را ترک نکرده‌ام و نمی‌کنم‌.
موسیقی کلاسیک را امروزه جوان‌ها نمی‌پسندند، لذا بیشتر شنوندگان ما را در زمینة کلاسیک‌، خود غربی‌ها یعنی هلندی‌ها، آلمانی‌ها و هنرمندهای سایر کشورهای اروپایی تشکیل می‌دهند. اینان زیادتر به موسیقی کلاسیک علاقه دارند و گوش می‌کنند و در اثنأ شنیدن با همة وجود غرق شنیدن و دریافتن ظرافت‌های آن بوده و باسکوتی عجیب آن را دنبال می‌کنند. برعکس‌ِ این دستة از هنرشناسان‌، بیشتر جوان‌های افغانی ما متأسفانه به موسیقی جاز و لایت و... علاقه نشان می‌دهند و دوست می‌دارند تا همیشه موسیقی موّاج و رقصان باشد که تأمین خواست و علاقة ایشان را ما کرده نمی‌توانیم‌.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٦:۱٩ ‎ق.ظ ; جمعه ۱۳ تیر ۱۳۸٢

کلمات کلیدی: موسیقی افغانستان و درگذشتگان

مهربانی‌ها ()

لینک

Template by PersianWeblog | Powered by Persian blog