محمدكاظم كاظمي

اسلحه‌

«سلاح‌» کلمه‌ای عربی است‌، به معنی «جنگ‌افزار» و «اسلحه‌» جمع آن است‌، یعنی «سلاحها» یا «جنگ‌افزارها». ما بسیار وقتها به غلط «اسلحه‌» را به صورت مفرد و به معنی «سلاح‌» به کار می‌بریم‌، مثلاً

اشک تنها وسیله‌ای است که زن داراست‌، اسلحه که بیشتر اوقات کارساز نیست و فقط نقطة ضعف به شمار می‌رود.

اینجا باید گفت «سلاحی که بیشتر اوقات کارساز نیست‌...»

روزگاری پرهیز از کاربرد «اسلحه‌» در معنی مفرد برایم غیرممکن می‌نمود و گمان می‌بردم این از غلطهای مشهوری است که هیچ گریز و گزیری از آن نداریم‌. ولی حالا دقیقاً برعکس است و تا آن را در متنی می‌بینم‌، در گوشم زنگ می‌زند. برایم تجربه شده است که صرف آگاهی از یک غلط، به مرور زمان به یک مانع جدی در برابر آن بدل می‌شود. گویا از کاربرد آن اکراه داریم و کم‌کم این اکراه به پرهیز می‌کشد. وقتی ذهنیت عمومی جامعه این آگاهی را بیابد هم جامعه مثل یک موجود زندة واحد، این اکراه و پرهیز را خواهد یافت‌. البته مرادم از جامعه در اینجا اهل قلم و اهل ادب است که قاعدتاً این امور برایشان بیشتر اهمیت دارد.

این نکته را از این روی یادآور شدم که بسیار دیده‌ام دوستانی به صرف رایج‌بودن یک غلط، اصلاح آن را غیرممکن می‌دانند. ولی تجربه خلاف این را نشان داده است‌. بسیاری از غلطها به مرور زمان به این ترتیب از زبان کنار رفته‌اند و البته این کار، زمان می‌خواهد و حوصله‌.