محمدكاظم كاظمي

نکاتی دیگر در تایپ رایانه‌ای‌

در مطالبی که نویسندگان ما ـ و حتی بعضی از حروف‌نگارهای مثلاً حرفه‌ای ـ تایپ می‌کنند، چند چیز بسیار شایع است که بد نیست بدانها اشاره کنم‌.

1. مهم‌ترین و شایع‌ترین این مشکلات‌، رعایت‌نکردن نیم‌فاصله و درج فاصلة کامل به جای آن است‌. غالباً نویسندگان ما کلمات مرکب را با فاصله تایپ می‌کنند و نیز پیشوندها و پسوندها را. چون پیش از این‌، در جایی مفصلاً به این پرداخته‌ام‌، اینک مکرر نمی‌کنم‌. (رک شمارة 29 از همین سلسله‌)

2. کلمات مختوم به «ه‌» غیرملفوظ، در صورتی که کسرة اضافه بگیرند، این کسره باید به صورت «یا»ی کوچک روی «ه‌» و یا «یا»ی بزرگ بعد از «ه‌» نشان‌داده شود، به این صورت‌: «آینة قدنما»، «خانة بزرگ‌»، «شیرة درخت‌» (یا در بعضی رسم‌الخطها، «آینه‌ی قدنما»، «خانه‌ی بزرگ‌»، «شیره‌ی درخت‌» که من در این مقام بحثی در مقایسة این دو رسم‌الخط ندارم‌.)

ولی بسیار اتفاق می‌افتد که دوستان ما هم آن «یای کوچک‌» را فراموش می‌کنند و هم آن «یای بزرگ‌» را و عبارتهای بالا را به این شکل می‌نویسند: «آینه قدنما»، «خانه بزرگ‌»، «شیره درخت‌» و این‌، خوب نیست‌، چون روشن نمی‌کند که آن «ه‌» آخر چه وضعیتی دارد.

3. بسیار اتفاق می‌افتد که دوستانی‌، به جای خط تیره (در جملات معترضه یا ترکیب‌ها) علامت منفی (منها) را تایپ می‌کنند. مشکل از اینجا بروز می‌کند که این دو علامت شبیه هم هستند و علاوه بر آن‌، روی کلید واحدی در صفحه‌کلید قرار دارند. این مشکل به ویژه از آنجا تشدید می‌شود که علامت منفی (منها) بدون شیفت گرفته می‌شود و خط تیره با شیفت‌، و مسلماً اولی سهل‌تر است و در دسترس بیشتر. تشخیص تفاوت این دو علامت‌، از اینجا می‌شود که خط تیره پایین‌تر است و هم‌تراز با خط کرسی دیگر حروف‌، ولی علامت منفی بالاتر است و کمی درازتر از خط تیره‌. من یک ترکیب با هر دو نشان می‌دهم‌.

با علامت منفی (نادرست‌): سیاسی - اجتماعی‌

با خط تیره (درست‌): سیاسی ـ اجتماعی‌