محمدكاظم كاظمي

(این یادداشت‌، به واقع باید در ادامة یادداشت 28 درج می‌شد که ماند و اینک تقدیم می‌شود.)

پیشتر گفتیم که در تایپ رایانه‌ای‌، فاصله (سپیس‌) وسیله‌ای است برای جداکردن کلمات از همدیگر. فاصله میان کلمات‌، هم متن را زیباتر و خواناتر می‌کند و هم رایانه را در سطربندی خودکار متن یاری می‌رساند.

غالب نرم‌افزارها، سطربندی خودکار دارند، یعنی وقتی یک سطر پر می‌شود، کلمة بعدی به طور خودکار در سطر بعد تایپ می‌شود. اما رایانه کلمة بعد را از روی چه تشخیص می‌دهد؟ از روی فاصله‌ها، یعنی اگر میان دو کلمه فاصله باشد، به خود اجازه می‌دهد که در صورت پرشدن یک سطر، کلمة بعدی را به سطر بعد ببرد. اگر فاصله نباشد، حتی عبارتهایی بسیار دراز هم از دید رایانه یک کلمه به حساب می‌آیند.

پس اگر میان کلمات‌، فاصلة لازم را تایپ نکرده‌باشیم‌، چه بسا که چند کلمه از سوی رایانه‌، یک کلمه تشخیص داده‌شوند و با هم به سطر بعد بروند، چون برای همه‌شان ممکن است جای نباشد. گاهی رفتن یک بخش طولانی از عبارت به سطر بعد، این سطر را بیش از حد خالی می‌کند و این خالیگاه یا با کشیدگی پر می‌شود، یا با فاصله میان کلمات‌، و یا کاملاً خالی می‌ماند. (این بستگی به نرم‌افزار و تعریفهای مربوطه دارد. در زرنگار به طور طبیعی کلمات کشیده می‌شوند. در ورد، شکل کار بسته به نوع تنظیمات ماست و در پیج‌میکر و محیطهای گرافیکی غالباً کلمات کشیده نمی‌شوند، بلکه میان آنها یا حتی میان حروف‌، فاصله می‌افتد.)

من متنی را که با نگذاشتن فاصله میان کلمات چنین زشت شده‌است‌، اینک درج می‌کنم‌.

ماوقتی‌که‌صحیفةممکنات‌را می‌بینیم‌جاه‌طلبی‌فراعنه‌و طوح‌قیاصره‌وخونریزی‌های‌چنگیزمنش‌ها ویابه‌وجودآمدن‌«اتم‌»درقرن حاضروسبب‌هلاک‌جامعه‌گردیدن‌چنانچه‌در«هورشیما» مادیدیم‌که‌چه‌سان‌جهنم‌برپاشدوبزرگ‌ترین جنایات‌درمقابل‌حیات‌بشرنموده‌آمد.

بسیاری از کلمات اول سطرها، اگر از هم جدا بودند، می‌توانستند آزادانه حرکت کنند و سطرهای قبلی را پر کنند. اینک همان متن با حفظ فاصله‌ها:

ما وقتی‌که ‌صحیفة ممکنات‌ را می‌بینیم ‌جاه‌طلبی ‌فراعنه ‌و طوح ‌قیاصره ‌وخونریزی‌های ‌چنگیزمنش‌ها و یا به‌وجودآمدن ‌«اتم‌» در قرن حاضر و سبب‌ هلاک ‌جامعه ‌گردیدن ‌چنانچه ‌در «هورشیما» ما دیدیم ‌که ‌چه‌سان‌ جهنم‌ برپا شد وبزرگ‌ترین جنایات‌ در مقابل ‌حیات‌ بشر نموده ‌آمد.

پس حفظ فاصله میان کلمات این سودمندی را هم دارد که به رایانه اجازه می‌دهد که سطر را در موقعیت مناسب بکشد و بقیة مطلب را از محل یکی از فاصله‌ها به سطر بعد ببرد.