محمدكاظم كاظمي

نوعي جمع‌الجمع‌

ما غالباً شنيده‌ايم كه جمع‌الجمع نادرست است و نيك مي‌دانيم كه نبايد گفت «اموالها» يا «وسايلها» يا «امورات‌» ولي گاه نوعي مخفي از جمع‌الجمع را به كار مي‌بريم‌، آنگاه كه «چند» را بعد از اسم براي جمع‌ساختن مي‌آوريم‌. مثلاً مي‌گوييم 

او به تربيت شاگرداني چند همت گماشت‌

اين هم نادرست است‌، چون «شاگردان‌» خود جمع است و با «چند»، جمع‌الجمع مي‌شود. يا بايد گفت «شاگرداني‌» و يا بايد گفت «شاگردي چند». همين‌گونه است كاربرد رايج و شايع «آياتي چند از كلام‌الله مجيد» كه باز جمع‌الجمع است و بايد گفت «آيتي چند از كلام‌الله مجيد» يا «آياتي از كلام‌الله مجيد»

اين هم يكي دو مثال ديگر كه باز هم از نوشته‌هاي دوستانم بوده است‌ و نادرست:

آثاري چند از او در حمله مغول به بغداد نابود و ناپديد گشت‌.

ظرف سال‌هاي اخير مبتكر ابداعاتي چند بوده است‌.