محمدكاظم كاظمي

مقدمه

سلسله مطالب «نگارش» که قرار بود روزی به شکل کتابی درآید، مقبول نظر دوستان واقع شد و برآن شدم که آنها را قسمت به قسمت در وبلاگ بیاورم. به نظر نمی‌آید که بدین زودی‌ها تدوین کتاب برایم مقدور باشد با این مشغله‌هایی که دارم و کارهای ناتمامِ مهم‌تری که بر زمین است.

    در ضمنِ مباحث، مثالهایی واقعی از نوشته‌های دوستان که در طول این سالها ویرایش‌کرده‌ام، آمده است، البته بدون ذکر نام نویسنده. عذرخواه آن عزیزان هستم و سپاسگزارشان که باری از نوشته‌هایشان بدین‌گونه استفاده کرده‌ام. در این مثالها، متن اصلیِ ناپیراسته با رنگ سرخ، توضیحات بنده با رنگ آبی و شکل پیراستة متن با رنگ سبز درج شده است تا برجسته باشد.

   این سلسله مباحث مفصل است و شاید دهها قسمت شود. از نظرهای دوستان در این مورد با کمال افتخار استفاده می‌کنم.

   انتشار این مطالب در مطبوعات و پایگاههای انترنتی از نظر من کاملا بلامانع است، چون اینها را برای بهبود وضعیت نگارش فارسی امروز به ویژه در کشور ما نوشته‌ام و هر کس در انتشار این گونه مباحث بکوشد، خدمتی به این زبان کرده است.

ترتیب اجزای جمله

طرح بحث. اجزای جمله در هر زبانی ترتیبی خاص دارد و اهالی زبان‌، بنا بر همان ترتیب‌، به معنای سخن پی می‌برند. مثلاً در زبان عربی‌، ابتدا فعل می‌آید، سپس فاعل و سپس بقیه اجزای جمله‌. در انگلیسی‌، ابتدا فاعل است‌، سپس فعل و سپس بقیة اجزا. در زبان فارسی غالباً این ترتیب چنین است‌: «فاعل + بقیه اجزای جمله + فعل‌.» مثلاً می‌گوییم «مولانا جلال‌الدین‌، مثنوی معنوی را به خواهش حسام‌الدین چلبی سرود».