محمدکاظم کاظمی


+ چاپ دوم کتاب «کلید در باز» منتشر شد

کلید در باز

رهیافت‌هایی در شعر بیدل

محمدکاظم کاظمی

چاپ دوم، سوره مهر، 1393

352 صفحه، رقعی، 13900 تومان

معرفی کتاب

موضوع این کتاب، دشواری و پیچیدگی‌ شعر میرزا عبدالقادر بیدل و راه حل این دشواری‌هاست. در اینجا به یاری آشنایی و مطالعه بیست‌ساله‌ام در آثار این شاعر کوشیده‌ام که در حدّ توان، کلیدهایی برای گره‌گشایی از شعر دشواریاب او به دست دهم. تا جایی که من خبر دارم پیش از این ما کتابی نداشته‌ایم که به طور مستقل درباره‌ی ابهام و دشواری شعر بیدل نوشته شده باشد.
این کتاب با پیشنهاد جناب سید عبدالرضا موسوی طبری تألیف شد و با پیگیری ایشان، در سال 1386 در انتشارات سوره مهر به نشر رسید. فصل اول کتاب با عنوان «کلید در باز» بحثی مفصل درباره‌ی صور ابهام در شعر بیدل و راه حل این ابهام‌هاست. فصل دوم با عنوان «در خانه‌ی آیینه» شرح سیزده غزل از بیدل را در خود دارد. این شرح‌ها قبل از آن، به سفارش جناب مصطفی محدثی خراسانی برای مجله‌ی شعر نوشته شده و در آنجا چاپ شده بود.



بازتاب‌ها
محسن سعیدی شاعر و پژوهشگر گرانقدر افغانستان نقدی با عنوان «فربه‌تر از گزیده» بر این کتاب نوشت که در شماره‌ی 12 و 13 (بهار 1387) فصلنامه‌ی «خط سوم» چاپ شد.
دکتر سید مهدی طباطبایی بیدل‌پژوه توانمند، نقدی مفصل بر سه کتاب من درباره‌ی بیدل (کلید در باز، گزیده‌ی غزلیات بیدل و مرقع صدرنگ) نوشت. این نقد با عنوان «بررسی سه کتاب در حوزه‌ی بیدل‌پژوهی معاصر» در شماره‌ی 2 (مهر 1391) مجله‌ی «در اقلیم نقد» چاپ شد.

دکتر خلیل‌الله افضلی بیدل‌پژوه توانای کشور ما نقدی با عنوان «شاه‌کلیدی برای شعر بیدل» نوشت که در شماره 66 مجله‌ی شعر (تابستان 1388) چاپ شد.

از این‌ها گذشته محمدحسین انصاری‌نژاد دوست عزیز شاعرم قصیده‌ی زیبایی درباره‌ی این کتاب سرود که در کتاب «چشمه‌ی چنا»ی او منتشر شده است.

متأسفانه در این چاپ مقدور نشد که مواردی از نقدهای دوستان را که درست بود، در متن اعمال کنم. هم‌چنین میسر نشد که شعرهای بیدل را که در این کتاب نقل شده است، با نسخه‌های معتبرتر دیوان او که در سال‌های اخیر منتشر شد مقابله کنم، از جمله با دیوانی که به کوشش آقای طباطبایی و علی‌رضا قزوه منتشر شده است. این‌ها ماند برای چاپ‌های بعد، اگر عمری باشد و مجالی دست دهد. در اینجا فقط ناچارم به سپاسگزاری از این عزیزان بسنده کنم.

 

محل توزیع

 چاپ دوم «کلید در باز» قاعدتاً باید در نمایندگی‌های انتشارات سوره مهر در ایران موجود باشد. البته نماینده این انتشارات در مشهد، «کتاب آفتاب» است با این نشانی‌ها:

1. چهارراه شهدا، روبه‌روی شیرازی 14، پاساژ رحیم‌پور

2. خیابان دانشگاه، بازار کتاب گلستان، کافه کتاب آفتاب.
می‌کوشم که با همکاری نشر عرفان، زمینه توزیع این کتاب در داخل کشور هم فراهم شود. در آن صورت به اطلاع خواهم رساند.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ۱:۳۳ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢۱ مهر ۱۳٩۳
کلمات کلیدی: بیدل و کتابهای کاظمی
comment مهربانی‌ها () لینک

+ عاصی در ایران

در آستانه‌ی بیستمین سالگرد درگذشت شاعر گرانقدر عبدالقهار عاصی، می‌کوشم که روایتی مبتنی بر چشمدیدهای عینی یا شنیدنی‌های دست اول، از حضور او در ایران فراهم کنم. بسیاری از لحظه‌های حضور عاصی در ایران، شاید برای دوستداران او مبهم و حتی سؤال‌برانگیز باشد. از همین روی، روایت آن‌ها از سوی من خالی از فایده نیست.


شاید به نظر خوانندگان گرامی، بسیاری از آنچه در این سطور گفته می‌شود، مسایلی پیش پا افتاده باشد. ولی من فکر می‌کنم که هر یک از این چشمدیدها، می‌تواند بخشی از پازل زندگی عاصی را تشکیل دهد، زندگی‌ای که روشن‌شدن هر دقیقه‌ی آن برای ما ارزش دارد.

این مطلب با تصویرهایی مناسب موضوع همراه شده است. کیفیت تصویرها در اینجا بسیار نیست. نسخه باکیفیت آن تصویرها را در صفحه فیس‌بوک من می‌توانید بیابید. در آنجا همین مطلب در شش قسمت منتشر شده است، با تصویرهایی بیشتر و دستخط‌هایی از عاصی.

https://www.facebook.com/mkazemkazemi.page

 (به ادامه‌ی مطلب مراجعه کنید)

...
ادامه‌ی مطلب
نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ۱٢:۳٦ ‎ق.ظ ; شنبه ٥ مهر ۱۳٩۳
کلمات کلیدی: یادبودها و شاعران فارسی

+ سه‌گانه‌های نگارش ـ چهار

متن اصلی

در حال حاضر آمار و ارقامی که از تعداد دانشگاه‌ها و مؤسسات تحصیلات عالی وجود دارد بسیار امیدوارکننده است.

 

نظر ویراستار:

1. جمله در جمله خیلی خوب نیست. بسیار وقت‌ها دو جمله را می‌شود یکی کرد. مثلاً در اینجا می‌شود گفت «در حال حاضر آمار و ارقام تعداد دانشگاه‌ها و مؤسسات تحصیلات عالی بسیار امیدوار کننده است.»

2. سعی کنیم ساده و پرتأثیر بنویسیم. یعنی جمله‌ی ما فقط چند کلمه‌ی کلیدی داشته باشد و توجه مخاطب دقیقاً به همان کلمات جلب شود. در این عبارت کلمات کلیدی، «تعداد»، «دانشگاه‌ها» و «امیدوارکننده» است. عبارت «آمار و ارقام» کمکی به مطلب نمی‌کند، بلکه باعث می‌شود تمرکز خواننده بر کلمه‌ی کلیدیِ «تعداد» کمتر شود. پس می‌شود آن را هم برداشت.

البته اگر سخنی از آمارگیری و تحقیقات آماری در کار بود و نویسنده قصد ارائه‌ی نتیجه‌ی آن تحقیقات را داشت، ذکر کلمه‌ی «آمار» ضرور بود. ولی در اینجا چنین نبود و نویسنده فقط می‌خواست از فراوانی دانشگاه‌ها بگوید. پس من آن را به شکلی که می‌بینید ویرایش کردم.

.........................

متن ویرایش‌شده

در حال حاضر تعداد دانشگاه‌ها و مؤسسات تحصیلات عالی بسیار امیدوارکننده است.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٦:٢٠ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۸ شهریور ۱۳٩۳
کلمات کلیدی: سه‌گانه‌های نگارش

+ زخم بی بهبود

تکمله‌ای بر یادداشت «شقشقیه‌ای برای کتاب‌های تکا» در وبلاگ من

وقتی یادداشت «شقشقیه‌ای برای کتاب‌های تکا» را می‌نوشتم، کتاب «گفتگویی با زن مصلوب»، گزیده‌ی اشعار یوسفعلی میرشکاک بر سر دستم بود و هنوز در به کتاب «زخم بی‌بهبود» او نرسیده بودم تا بتوانم این دو کتاب را با هم مقایسه کنم. و حال که به «زخم بی‌بهبود» رسیده‌ام، حق این است که از این کتاب عالی ذکری بکنم. (می‌شد همان یادداشت را اصلاح کنم و این نکته را بیفزایم، ولی ممکن بود از چشم دوستان دور بماند.)

باری، این کتاب گزیده‌ای است مرتب و مدون از آثار میرشکاک، همراه با یک نقد و گفت‌وگوی خواندنی. این کتاب به کوشش سیدعبدالجواد موسوی تدوین شده و در سال 1385 توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

کتاب بر اساس مجموعه‌ شعرهای مستقل شاعر ترتیب یافته و در هر بخش، مشخصات و تصویر کتاب مورد نظر نیز درج شده است. نقدی بر شعرهای میرشکاک به قلم سید عبدالجواد موسوی و یک گفت‌وگو با خود سراینده، کتاب را کامل‌تر ساخته است.

طرح جلد زیبا و صفحه‌آرایی نسبتاً خوب، دیگر مزایای این کتاب است.


با مقایسه میان این دو کتاب است که می‌توانیم نقش «تدوین» در گزیده شعرها را دریابیم و بدانیم که برای یک گزیده خوب منتشر کردن، می‌شود به سراغ اهل آن رفت. ای کاش متولیان محترم کتاب تکا، در کنار هزینه‌های بسیاری که برای انتشار کتاب‌ها کرده بودند، گردآوری و تدوین این گزیده‌ها را نیز به اهل آن می‌سپردند و به‌ویژه برای شاعران نامداری همچون یوسفعلی‌ میرشکاک، به سراغ کسانی می‌رفتند که با شعر آنان آشنایند؛ هم سیر آثار آن شاعران را می‌دانند و هم می‌توانند گزینش خوبی انجام دهند.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ۱۱:٢۳ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٦ شهریور ۱۳٩۳
کلمات کلیدی: معرفی کتاب

+ سه‌گانه‌های نگارش ـ 3

متن اصلی

با توجه به این واقعیت که اکثریت مردم افغانستان از لحاظ تباری، غیرپشتون بودند، طرزی و همکارانش با دو چالش مواجه بودند.

........................

نظر ویراستار

1. «اکثر» یعنی «بیشتر». مثلاً می‌گوییم «اکثر نمایندگان با این لایحه موافق بودند.» یعنی بیشتر نمایندگان. ولی «اکثریت» یعنی «بیشتر بودن»، چنان که می‌توان گفت «نمایندگان معتدل در اکثریت هستند» یعنی در وضعیت «بیشتر بودن» هستند. در جمله‌ی بالا «بیشتر بودن» منظور نیست، بلکه «بیشتر» منظور است. پس باید آنجا «اکثر» گفت یا حتی خود «بیشتر».

نظیر این خطا به شکلی دیگر در مورد «بشریت» هم رخ می‌دهد. «بشریت» در اصل یعنی «بشر بودن» یا «انسان بودن» ولی ما بسیار وقت‌ها آن را به خطا به معنی «جامعه‌ی بشری» به کار می‌بریم و این درست نیست.

2. کلمه‌ی «واقعیت» در اینجا ضرورت ندارد. «این واقعیت» وقتی به کار می‌رود که خود واقعیت در جمله‌ی قبلی گفته شده باشد و ما در اینجا فقط به آن اشاره کنیم. ولی اینجا واقعیت در همین جمله بیان شده است و نیازی به ذکر دوباره‌ی آن نیست.

3. تکرار فعل در جمله عیبی ندارد، ولی اگر نباشد بهتر است. در اینجا دو تا «بودند» داریم که می‌شود یکی را با تغییری در جمله، حذف کرد.

.............................

متن ویرایش‌شده

با توجه به این که اکثر مردم افغانستان از لحاظ تباری غیرپشتون بودند، طرزی و همکارانش دو چالش در پیش داشتند.

نویسنده : محمدکاظم کاظمی ; ساعت ٤:٠٩ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۱٧ شهریور ۱۳٩۳
کلمات کلیدی: سه‌گانه‌های نگارش

← صفحه بعد